Her çocuk için tek bir yöntem kullanmıyoruz. Çocuğun gelişimsel profili, ihtiyaçları, güçlü yönleri ve terapi hedefleri doğrultusunda farklı yaklaşımlardan yararlanıyor; gerektiğinde dil ve konuşma terapisi ile ergoterapiyi birbiriyle bütünleştiriyoruz.
Böylece terapiyi yalnızca belirli bir beceriyi geliştirmeye değil, çocuğun iletişim, oyun, günlük yaşam ve sosyal katılımını bir bütün olarak desteklemeye yönelik planlıyoruz.
Bireylerin iletişim, dil, konuşma, ses, beslenme ve yutma becerilerini değerlendiren; gelişimsel veya sonradan ortaya çıkan güçlüklerde bireye özel terapi programları planlayan sağlık alanıdır.
Bireyin kendisini ifade edebilmesi, söyleneni anlayabilmesi, etkili iletişim kurabilmesi, konuşmasının anlaşılır ve akıcı olması ve gerektiğinde güvenli bir şekilde beslenip yutabilmesi de terapi alanının bir parçasıdır.
10 çalışma alanı
Çocuğun yaşına uygun konuşma seslerini doğru üretememesi, sesleri birbirinin yerine kullanması, bazı sesleri atlaması veya konuşmasının yaşıtlarına göre daha az anlaşılır olması durumudur. Sesletim ve fonolojik bozukluklar bu alanda değerlendirilir.
Konuşma için gerekli kasların hareketlerini planlama, programlama veya yürütme süreçlerindeki güçlüklerden kaynaklanır. Çocukluk çağı konuşma apraksisi ve dizartri gibi durumlar bu kapsamda ele alınır.
Çocuğun söyleneni anlama, kendini sözcük ve cümlelerle ifade etme ya da dili sosyal iletişim amacıyla kullanma becerilerinde yaşıtlarına göre belirgin güçlükler yaşamasıdır. Alıcı dil, ifade edici dil ve sosyal iletişim becerileri bu alanda değerlendirilir.
Konuşmanın doğal akışında meydana gelen kesintilerle karakterizedir. Kekemelikte tekrarlar, uzatmalar ve bloklar görülebilir. Bazı bireylerde konuşma hızı ve ritminin düzenlenmesinde de güçlükler yaşanabilir.
Çocuğun dil gelişiminin yaşıtlarından belirgin şekilde geride olması ve bu güçlüklerin anlama, ifade etme veya her iki dil alanını etkilemesi durumudur. Kelime öğrenme, cümle oluşturma, dilbilgisi kullanımı ve anlatı becerilerinde güçlükler görülebilir.
Sesin kalitesi, perdesi, şiddeti veya kullanımının bireyin yaşına ve özelliklerine uygun olmaması durumudur. Ses kısıklığı, nefesli veya boğuk ses, ses yorgunluğu ve sesin aşırı zorlanması bu alanda değerlendirilir.
Dil becerileri ile akademik öğrenme arasındaki ilişkiyi ele alır. Okuma-yazma, okuduğunu anlama, kelime bilgisi, fonolojik farkındalık, anlatı oluşturma, yazılı ifade ve akademik yönergeleri anlama gibi beceriler değerlendirilir. Disleksi ve dil temelli öğrenme güçlüklerinde destek sağlanabilir.
Çocuğun yeterli çeşitlilikte veya miktarda besin tüketmemesi, belirli yiyecekleri yoğun şekilde reddetmesi ya da beslenme sırasında duyusal, davranışsal veya beceriye ilişkin güçlükler yaşamasıdır. Yiyeceğin görünümü, kokusu, dokusu, sıcaklığı veya sunum şekline yönelik hassasiyetler eşlik edebilir.
Beyin hasarı, nörolojik hastalıklar veya bazı tıbbi durumlar sonrasında ortaya çıkan dil, konuşma ve iletişim güçlüklerini kapsar. İnme, travmatik beyin hasarı veya nörodejeneratif hastalıklar sonrasında görülebilen afazi, dizartri ve apraksi gibi durumlarda değerlendirme ve terapi desteği sağlanabilir.
Yiyecek, sıvı veya tükürüğün ağızdan mideye güvenli ve etkili şekilde taşınmasında yaşanan güçlüklerdir. Çiğneme, ağız içi kontrol, yutma sırasında öksürme veya boğulma hissi, beslenmenin uzaması ve aspirasyon riski gibi belirtiler görülebilir.
Yutma bozuklukları yalnızca hastane ortamında çalışılmalıdır.
Ergoterapi, bireylerin günlük yaşam aktivitelerine daha bağımsız ve etkin bir şekilde katılmalarını destekleyen bir sağlık alanıdır.
Bireyin duyusal, motor, bilişsel ve sosyal becerileri değerlendirilerek günlük yaşamda ihtiyaç duyduğu alanlara yönelik çalışmalar planlanır.
8 çalışma alanı
Çocuğun çevresinden gelen duyusal bilgileri algılama, düzenleme ve uygun şekilde yanıt verme becerilerini ele alır. Duyusal hassasiyetler, duyusal arayış ve duyusal düzenleme güçlüklerinde destek sağlanır.
Çocuğun görsel bilgileri algılama, anlamlandırma ve bu bilgiyi motor hareketlerine aktarma becerilerini değerlendirir. El-göz koordinasyonu, görsel ayırt etme, şekil-zemin ve mekânsal ilişkiler gibi beceriler ele alınır.
Denge, koordinasyon, postüral kontrol ve vücudun büyük kas gruplarını etkili kullanma becerilerini kapsar. Hareket, oyun ve günlük yaşam aktivitelerine katılımın desteklenmesine yardımcı olur.
El ve parmakların kontrollü ve koordineli kullanımını gerektiren becerileri kapsar. Kalem kullanma, makasla kesme, boyama, çizim ve günlük yaşamda el becerisi gerektiren aktiviteler desteklenir.
Çocuğun bir hareketi planlama, sıralama ve uygulama becerisini ele alır. Yeni hareketleri öğrenme, hareketleri organize etme ve çok aşamalı aktiviteleri gerçekleştirme becerileri desteklenir.
Çocuğun yaşına uygun günlük yaşam becerilerinde bağımsızlığını desteklemeyi amaçlar. Giyinme, tuvalet, el yıkama, diş fırçalama ve kişisel bakım gibi beceriler üzerinde çalışılır.
Beslenmeye katılımı etkileyen duyusal, motor ve beceri temelli güçlükleri ele alır. Yiyeceklerin farklı tat, koku ve dokularına tolerans, çiğneme ve beslenme sırasında bağımsızlık gibi alanlarda destek sağlanır.
Dikkati sürdürme, planlama, organize olma, problem çözme, çalışma belleği ve görevi tamamlama gibi bilişsel süreçleri kapsar. Bu becerilerin oyun, okul ve günlük yaşam aktivitelerine aktarılması desteklenir.
Yöntemi çocuğa göre seçiyoruz. Aynı çocuğun planında birden fazla yaklaşım, birbirini tamamlayacak şekilde yer alabilir.
İlişki ve oyun temelli gelişim modeli
Çocuğun bireysel farklılıklarını, gelişimsel düzeyini ve ilişki kurma biçimini temel alan etkileşim odaklı bir yaklaşımdır. Çocuğun ilgisini takip ederek karşılıklı etkileşim, ortak dikkat, iletişim, problem çözme, sosyal-duygusal gelişim ve düşünme becerilerinin desteklenmesini hedefler.
Dokunsal-kinestetik konuşma girdisi
Konuşma üretiminde rol alan yapıların hareketlerini dokunsal-kinestetik ipuçlarıyla destekleyen bir yaklaşımdır. Terapist, yüz ve ağız bölgesine uyguladığı kontrollü dokunsal girdilerle konuşma hareketlerinin planlanmasını ve koordinasyonunu destekler. Özellikle motor konuşma güçlüklerinde kullanılabilir.
Palin ebeveyn-çocuk etkileşim terapisi
Özellikle okul öncesi çocuklarda kekemelik için kullanılan, ebeveyn ve çocuk arasındaki günlük etkileşimleri merkeze alan bir yaklaşımdır. Ebeveyn-çocuk iletişiminin niteliğini destekleyerek çocuğun konuşma akıcılığına ve iletişim deneyimine katkı sağlamayı amaçlar. Terapi sürecinde ebeveyn aktif bir terapötik ortak olarak yer alır.
Adım adım duyusal beslenme yaklaşımı
Özellikle seçici beslenme ve beslenme güçlüklerinde kullanılan, çocuğun yiyecekle etkileşimini adım adım destekleyen bir yaklaşımdır. Yalnızca yeme davranışına değil; yiyeceğin görünüşü, kokusu, dokusu, ağız içi beceriler ve duyusal özelliklere de odaklanır. Amaç, çocuğun yiyecekle güvenli ve olumlu bir ilişki geliştirmesini desteklemektir.
Güven ve düzenlenme odaklı kuramsal çerçeve
Sinir sisteminin güvenlik ve stres durumlarının iletişim, etkileşim, düzenlenme ve davranış üzerindeki etkilerini anlamaya yönelik bir çerçevedir. Terapi ortamında çocuğun kendini güvende ve düzenlenmiş hissetmesini destekleyen ilişki temelli stratejilerden yararlanılır. Polivagal Teori tek başına bir terapi yöntemi değil, terapötik yaklaşımı şekillendiren kuramsal bir çerçevedir.
Akranlarla yapılandırılmış grup çalışmaları
Çocukların akranlarıyla etkileşim kurma, iletişim başlatma ve sürdürme, ortak dikkat ve sosyal problem çözme becerilerini desteklemek amacıyla yapılandırılmış grup çalışmalarımızdır. Floortime yaklaşımından yararlanılarak sosyal etkileşim becerileri, çocukların ilgi alanları ve gelişimsel düzeyleri doğrultusunda doğal ve keyifli bir ortamda desteklenir.
Test sonuçlarını tek başına tanı koymak için değil, çocuğun bütüncül değerlendirmesinin bir parçası olarak ele alıyoruz.
Standardize testlerin yanı sıra çocuğu farklı açılardan ele alıyoruz. Tüm bulgular bir arada değerlendirilerek çocuğun ihtiyaçlarına özgü, bireyselleştirilmiş bir terapi planı oluşturulur.
Kullanılacak değerlendirme araçları çocuğun yaşına, başvuru nedenine ve klinik ihtiyaçlarına göre belirlenir.
Çocuğun gelişiminde aşağıdaki alanlardan birinde veya birkaçında, yaşına ve gelişim düzeyine göre belirgin farklılıklar gözlendiğinde değerlendirme için başvurulabilir.
Konuşmanın gecikmesi, iletişim kurmada zorlanma, karşılıklı iletişimin sınırlı olması veya dil becerilerinin yaşına uygun gelişmemesi.
Göz teması, ortak dikkat, karşılıklı etkileşim, akran ilişkileri veya sosyal iletişimde belirgin güçlükler.
Tekrarlayan hareketler, rutinlere yoğun bağlılık, değişikliklere karşı belirgin tepkiler veya belirli konulara yoğun ve sınırlı ilgi.
Dikkati sürdürmekte güçlük, aşırı hareketlilik, dürtüsellik veya bu özelliklerin ev, okul ya da sosyal yaşamda işlevselliği etkilemesi.
Öğrenme güçlükleri, akademik becerilerde belirgin zorlanmalar veya yaşına göre beklenen bilişsel becerilerde farklılıklar.
İnce ve kaba motor becerilerde güçlük, koordinasyon sorunları veya duyusal uyaranlara aşırı ya da az tepki verme.
Yeme seçiciliği, beslenme güçlükleri, öz bakım becerilerinde zorlanma veya günlük yaşam aktivitelerinde yaşına uygun bağımsızlığın gelişmemesi.
Bir veya birden fazla gelişim alanında yaşıtlarına göre belirgin gecikme ya da daha önce kazanılmış becerilerde gerileme.
Yaşa ve gelişim düzeyine göre belirgin kaygı, yoğun öfke nöbetleri veya davranışsal güçlükler.
Bu liste tanı koymak için değil, değerlendirme ihtiyacını fark etmenize yardımcı olmak için hazırlanmıştır. Çocuğunuzla ilgili bir endişeniz varsa beklemeden bize danışabilirsiniz.
Hangi alanda destek gerektiğinden emin değilseniz sorun değil. Bize yazın; ilk görüşmede çocuğunuzu ve sizi dinleyerek başlayalım.
